کتب آپوکریفا (غیرکانُنی): آیا آنها کتابمقدسی هستند؟
کتب آپوکریفا (غیرکانُنی): آیا آنها کتابمقدسی هستند؟
کتب آپوکریفا از مجموعه کتابهایی تشکیل شدهاند که تقریبا بین سال 400 قبل از میلاد و دوران مسیح نوشته شدهاند. آپوکریفا (απόκρυφα) به معنای مخفی و پنهان است. این کتب عبارتاند از: اول و دوم عِزرا، توبیت، جودیت، تتمه کتاب استر، حکمت سلیمان، جامعه یا حکمت بن سیراخ (همچنین به پند و امثال معروف است)، باروک، نامههای ارمیا، سرود سه پسر مقدس، سوزانا، بِل و اژدها، الحاقات دانیال، دعای مَنَسی و اول و دوم مکابیان.
کلیسای پروتستان و یهودیان، منکر الهامی بودن کتب آپوکریفا هستند. اما در سال 1546 کلیسای کاتولیک روم رسما اعلام کرد که برخی از کتابهای آپوکریفا، متعلق به کانُن کتاب مقدس میباشند. آنها عبارتاند از: توبیت، جودیت، اول و دوم مکابیان، حکمت سلیمان، جامعه یا حکمت بن سیراخ (معروف به پند و امثال) و باروک. کتب آپوکریفا به زبان یونانی و نه عبری نوشته شدهاند و (به جز کتاب امثال، اول مکابیان، قسمت اول جودیت و توبیت) حاوی اطلاعات تاریخی مفیدی هستند.
آیا کتب آپوکریفا کتابمقدسی هستند؟ پروتستانها منکر الهامی بودن آنها هستند، اما کلیسای کاتولیک روم آنها را قبول دارد. برای تایید این موضوع، لازم است نگاهی به متون آنها بیندازیم.
در عهد جدید از کتب آپوکریفا نام برده نشده است
نه عیسی و نه شاگردانش از کتب آپوکریفا نقل قول نکردهاند. بیش از 260 نقل قول از عهد عتیق در عهد جدید آمده است، ولی هیچ یک از آنها در مورد این کتابها نیستند. با این وجود، یک کاتولیک رومی شاید اینطور پاسخ بدهد که کتابهای زیادی از عهد عتیق در عهد جدید ذکر نشدهاند؛ مانند یوشع، داوران، استر و غیره. آیا این بدان معناست که آنها نیز الهام نشدهاند؟ اما این کتابها از قبل در کانُن یهودیت پذیرفته شده بودند؛ در حالی که کتب آپوکریفا اینطور نبودند. یهودیان کانُن عهد عتیق را به رسمیت شناختند و این شامل کتب آپوکریفا نمیشود. این موضوع مهمی است؛ چرا که پولس میگوید: «پس مزیّت یهودی بودن چیست و ختنه را چه ارزشی است؟ بسیار از هر لحاظ. نخست آنکه کلام خدا بدیشان به امانت سپرده شده است» (رومیان 1:3-2). پولس میگوید کلام خدا نزد یهودیان به امانت سپرده شده است. یعنی آنها کسانی هستند که میفهمند چه کتابهایی الهامی هستند و آنها هرگز کتب آپوکریفا را نپذیرفتهاند.
اشارۀ عهد عتیق به عیسی: از هابیل تا زکریا
از ابتدا تا انتهای عهد عتیق به عیسی اشاره دارد و این اشارات در کتب آپوکریفا وجود ندارند. «از خون هابیل تا خون زکریا که بین مذبح و محرابگاه کشته شد. آری، به شما میگویم که این نسل برای این همه حساب پس خواهد داد» (لوقا 51:11). کانُن قدیمی یهود به سه دسته تقسیم شد (شریعت، انبیا، نوشتهها). ویژگی غیرمعمول آخرین بخش، لیستی از وقایع و رویدادها بدون ترتیب زمانی آنهاست که نِحِمیا را قبل از عِزرا قرار میدهد و آن را در ردیف آخرین کتاب کانُن میگذارد. با توجه به همین موضوع، سخنان عیسی در لوقا 50:11-51 ویژگی ترتیب کانُن یهود را با ترتیب خاصی در روزگار خودش نشان میدهد. مسیح از عبارت «از خون هابیل تا خون زکریا» استفاده میکند که باعث دردسر میشود، زیرا از نظر ترتیب زمانی، زکریا آخرین شهید ذکرشده در کتاب مقدس نبود (اِرمیا 20:26-23). با این وجود، زکریا آخرین شهیدی است که ما در عهد عتیق، بر طبق ترتیب کانُن یهودی دربارهاش میخوانیم (دوم قرنتیان 20:24-22)، که ظاهرا عیسی و مخاطبینش او را تصدیق کردند.
این بدان معناست که بر اساس سنت یهود، آن کانُن عهد عتیق با ترتیبی که امروزه ما در کتاب مقدس پروتستان داریم، متفاوت است. این ترتیبی بود که عیسی هنگام اشاره به هابیل و زکریا، اولین و آخرین نفراتی که خون آنها ریخته شد، دربارهاش گفت؛ همانطور که در لیست کانُن یهودِ عهد عتیق آمده است، بدیهی است عیسی کتب آپوکریفا را میشناخت و آنها را در مرجع خود جای نداد.
اشارات عهد عتیق به عیسی: شریعت، انبیا و مزامیر
گاهی کاتولیکها با این حرف پاسخ میدهند که عهد عتیق در سه قسمت ذکر شده است: شریعت، انبیا و نوشتهها. این نوشتهها هستند که گاهی گفته میشود شامل کتب آپوکریفا هستند، اما این نامگذاری در کتاب مقدس دیده نمیشود. برعکس، عیسی به عهد عتیق اشاره میکند و سه قسمت شریعت، انبیا و مزامیر را به آن نسبت میدهد؛ نه شریعت، انبیا و نوشتهها.
«آنگاه به ایشان گفت: “این همان است که وقتی با شما بودم، میگفتم؛ اینکه تمام آنچه در تورات موسی و کتب انبیا و مزامیر دربارۀ من نوشته شده است، باید به حقیقت پیوندد”» (لوقا 44:24).
بنابراین، ما میبینیم نامگذاری که کاتولیکهای روم پیشنهاد میدهند، همان نامگذاری کتاب مقدس نیست و استدلال آنها نامعتبر است. با این وجود، حتی اگر بگوید «نوشتهها»، اما به دلایل بالا شامل کتب آپوکریفا نمیشود.
نظر پدران کلیسا در مورد کتب آپوکریفا
آیا پدران کلیسا، کتب آپوکریفا را به عنوان کتب مقدس میشناختند؟ کاتولیکهای روم قویا به تاریخ کلیسا متوسل میشوند، اما در مورد کتب آپوکریفا به اتفاق نظر نمیرسند. جِروم (340-420) که زبان لاتین عامیانۀ مورد استفاده در کلیسای کاتولیکهای روم را ترجمه کرد، منکر کتب آپوکریفا بود؛ چرا که معتقد بود یهودیان کانُن صحیح عهد عتیق را به رسمیت شناختند و بنا نهادند.
به یاد داشته باشید کلیسای مسیحی بر اساس همان به رسمیت شناختن، بنا نهاده شد. همچنین جوسیفوس، تاریخدان مشهور یهودی قرن اول، هرگز از کتب آپوکریفا به عنوان بخشی از کانُن یاد نکرد. بهعلاوه پدران کلیسای اولیه مانند اُریجِن، سیریل از اورشلیم، آتاناسیوس و مترجم بزرگ و مشهور کاتولیک رومی، جِروم، علیه کتب آپوکریفا صحبت کردند. بنابراین، نباید نتیجه بگیریم پدران کلیسا، همگی همصدا و یکنظر کتب آپوکریفا را تایید کردند؛ خیر آنها چنین نکردند.
کتب آپوکریفا (غیرکانُنی): آیا آنها کتابمقدسی هستند؟
