5 باور غلط دربارۀ دوستی
5 باور غلط دربارۀ دوستی
باور غلط اول: دوستی خودبه‌خود رخ می‌دهد
قبلا فکر می‌کردم دوستی به تلاش و مهارت احتیاج ندارد. گاهی دوستی شکل می‌گیرد، گاهی خیر. برخی دوستی‌های خوبی دارند و برخی دیگر نه. فقط همین است، درست است؟
اما آموخته‌ام که دوستی – دوستی واقعی – نیازمند قصد و نیت و حتی مهارت است. پرورش دوستی مانند پرورش زمین است؛ نیازمند حکمت رابطه‌ای است و کار زیادی می‌طلبد. بدون تلاش هوشمندانه، روابط ما مانند یک باغ رهاشده به نظر می‌رسند: پژمرده، آشفته و پوشیده از علف‌های هرز رابطه‌ای.
دوستی خودبه‌خود رخ نمی‌دهد و این خبر خوبی است، زیرا به این معناست که دوستی‌های عمیق‌تری نیز وجود دارند. هر یک از ما می‌توانیم تلاش بیشتری داشته باشیم و مهارت خود را ارتقا دهیم، و این با اولین گام در تصمیم‌گیری آغاز می‌شود که دیگر رویکردی منفعلانه به پرورش دوستی نداشته باشیم.
باور غلط دوم: شما پرمشغله‌تر از آن هستید که وقتی برای دوستی داشته باشید
بسیاری از ما بسیار پرمشغله‌ایم. بین مدرسه، کار و اولویت‌های شخصی و خانوادگی، اغلب احساس می‌کنیم جایی برای دوستی عمیق نداریم. بعضی از ما متحیریم که با وجود اینکه نمی‌توانیم وقتی برای استراحت مهیا کنیم، پس چگونه می‌توانیم برای دوستی زمانی را اختصاص دهیم.
اما حقیقت این است که ما برای آنچه ارزش قائل باشیم وقت اختصاص می‌دهیم. اگر دوستان را در اولویت‌هایمان قرار دهیم، درمی‌یابیم که در برنامه‌هایمان جایی برایشان هست؛ و اغلب، قرار دادن دوستان در زندگی‌مان نیازمند ایجاد کردن زمان‌های جدید نیست، بلکه شریک کردن آنها در روال عادی زندگی است. غذا برای شما آن‌قدر ارزشمند هست که زمانی برای خوردنش می‌گذارید؛ چرا یک یا دو وعده در هفته را با دوستانتان نمی‌خورید؟ شما می‌خواهید بازی را تماشا کنید یا به باشگاه یا پارک بروید، چرا شخص دیگری را دعوت نمی‌کنید تا به شما بپیوندد؟
باور غلط سوم: دوستی یک تجمل اجتماعی است
«البته که دوستی عالی است، اما ما به آن نیازی نداریم؟» درست است؟ آیا دوستی بیشتر یک تجمل اجتماعی نیست تا یک ضرورت؟ چارلز اسپِرجِن مخالف است:
«به نظر می‌رسد دوستی به همان اندازه عنصری ضروری برای زندگی راحت در این دنیاست که آتش یا آب، یا حتی خود هوا. انسان ممکن است زندگی فلاکت‌باری را در تنهایی مغرورانه‌ای به پیش ببرد، اما زندگی‌اش به‌ندرت زندگی است، و [زندگی] چیزی نیست به جز موجودیت و زنده بودن.»1
حق با اوست ما به دوستی مثل هوا نیاز داریم، زیرا که ما در سیمای خدایِ تثلیث آفریده شده‌ایم (پدر، پسر و روح‌القدس) که از ازل در یک مشارکت محبت‌گونه وجود دارند. ما به روابط عمیق نیاز داریم، زیرا برای آنها ساخته شده‌ایم. [بسیاری مواقع] ما با مشاهدۀ آنچه برایمان اتفاق می‌افتد، در حالی که دیگر آن را نداریم پی به ضرورت وجود آن می‌بریم. مطالعات متعدد نشان می‌دهد که زندگی بدون دوستان فقط افسرده‌کننده نیست، بلکه خطرناک است. ما از لحاظ عاطفی، روانی و حتی جسمانی شروع به فروپاشی می‌کنیم. طبق کتاب امثال، بی دوستی، راه حماقت است: «شخص انزواطلب در پی اهداف خودخواهانۀ خویش است؛ او با هر قضاوت صحیح می‌ستیزد» (امثال 1:18).
اگرچه چَرم تجملی است، اما دوستی چنین نیست. بیشتر شبیه روغن برای ماشین است. بدون آن، در نهایت از کار می‌افتیم.
باور غلط چهارم: دوستی تعهدآور نیست
ممکن است چنین تصور کنیم که زیبایی دوستی در این است که می‌توانیم با میل خود به آن وارد یا از آن خارج شویم. این با روابط ما با والدین یا خواهر و برادر یا همسر ما متفاوت است، درست است؟ آیا این زیبایی دوستی نیست که آزادانه انتخاب شده و آزادانه ادامه یابد؟
درست است که ما آزادانه وارد دوستی می‌شویم؛ و همچنین درست است که پایان دادن به یک دوستی، عهدشکنی نیست. اما این تصور که در دوستی واقعی هیچ تعهدی وجود ندارد، درست نیست.
این را می‌توانیم در مقایسۀ دو نوع دوستی مشاهده کنیم: دوستی مصرف‌گرایانه و دوستی پیمانی. اگرچه نیازی به بستن عهد و پیمان با یکدیگر نداریم، دوستان واقعی، تعهدی شبیه عهد دارند.
دوستان مصرف‌کننده با شما مانند یک وسیلۀ دیجیتال جدید رفتار می‌کنند؛ یعنی در ابتدا جذاب، مفید و لذت‌بخش هستید، اما وقتی چیزی بهتر پیدا شود، شما را با نسخۀ جدیدی معامله می‌کنند. در مقابل، دوستی پیمانی، رابطه‌ای پایدار است. دوستان پیمانی از یکدیگر استفاده [ابزاری] نمی‌کنند. آنها عمیقا از یکدیگر لذت می‌برند. دوستان پیمانی حتی در رنج، تقسیم و حمل مسئولیت‌هایی که سنگین و تحمل‌ناپذیرند، کنار هم می‌مانند.
باور غلط پنجم: ما نباید عیسی را دوست خود بنامیم
شاید این عقیده را که [می‌گوید] عیسی دوست ما نیست شنیده باشید، زیرا او پادشاه ما است. اما این یک دوگانگی کاذب است. عیسی هم پادشاه واقعی است و هم واقعی‌ترین دوست.
شبی که عیسی دستگیر شد، به شاگردانش آموخت که چگونه معنای مرگ پیش روی او را درک کنند. او می‌خواست آنها، آن را از منظر دوستی بفهمند: «محبتی بزرگتر از این وجود ندارد که کسی جان خود را در راه دوستانش فدا کند» (یوحنا 13:15-14).
جلال عیسی قطعا از طریق اقتدار پادشاهی‌اش آشکار می‌شود. اما فکر کردن در مورد عیسی به عنوان دوست ما، این جلال را کم نمی‌کند. درست برعکس: اینکه چنین پادشاه بزرگی فروتن شد تا دوست ما شود، فیض مطلق است و فیض، اوج جلال خداوند است.
لازم نیست بین پادشاهی و دوستی عیسی یکی را انتخاب کنیم. در واقع، انتخابِ فقط یکی از آنها (دوستی یا پادشاهی) به کاهش جلال او منجر می‌شود. [در حقیقت] ما هنگامی به طور صحیح عیسی را حرمت و تحسین می‌کنیم که او را هم به عنوان پادشاه جهانی و هم به عنوان نزدیک‌ترین دوست خود می‌بینیم.
5 باور غلط دربارۀ دوستی
