۹ چیزی که باید دربارهٔ تجارت برده بدانید

۹ چیزی که باید دربارهٔ تجارت برده بدانید

امروز روز جهانی یادبود تجارت برده و لغو آن است، یادبودی که سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با هدف «ثبت تراژدی تجارت برده در یاد و خاطرۀ تمام ملت‌ها» برگزار می‌کند.

در اینجا ۹ چیزی که باید در مورد تجارت برده و لغو آن بدانید آمده است:

1. تاریخ روز جهانی یادبود تجارت برده و لغو آن برای گرامیداشت آغاز انقلاب بردگان در جزیرۀ فرانسوی سانتو دومینگو[1] (امروزه هائیتی[2] و جمهوری دومینیکن[3] نام دارد) در آگوست 1791 انتخاب شد. اگرچه کشمکش بر سر این مسئله بیش از یک دهه ادامه یافت، مردم استقلال خود را از فرانسه به دست آوردند و تبدیل به اولین کشوری شدند که توسط بردگانِ سابق بنیانگذاری شد. انقلاب هائیتی همچنین جنبش ضد برده‌داری در اروپا را تقویت کرد و منجر به لغو تجارت برده در آن سوی اقیانوس اطلس شد.

2. اعتقاد بر این است که نخستین سفر برده‌داریِ مستقیم، از آفریقا به آمریکا در سال 1526 انجام شد. اما حتی قبل از آن، آفریقایی‌ها به عنوان برده به طور مستقیم از اروپا آورده می‌شدند و ساکنان بومی آمریکا توسط کاشفان اروپایی به بردگی گرفته می‌شدند. کریستف کلمب[4] در اولین روز ورود خود به دنیای جدید، در دفتر خاطرات خود نوشت که دستور داده شش نفر از مردم هند غربی را دستگیر کنند، زیرا معتقد بود آنها خادمان خوبی خواهند شد.

3. به علت ناکافی بودن اسناد و مدارک، تعداد افرادی که از آفریقا به بردگی گرفته شده‌اند، نامشخص باقی مانده است. تاریخ‌دانان بر اساس اسناد کشتیرانی تخمین می‌زنند که بین 9 تا 11 میلیون نفر توسط تاجران بردۀ اروپایی از آفریقا خارج شده و زنده به آن سوی اقیانوس اطلس رسیده‌اند. با این حال، تعداد نامشخصی از آنها در حال مقاومت در برابر دستگیری در «یورش‌های برده‌گیری»، در طول راهپیمایی اجباری به سمت مناطق ساحلی جان باختند، عده‌ای در حصارهای بردگان در حالی که در انتظار انتقال بودند و یا در حین عبور از اقیانوس جان خود را از دست دادند. کمترین برآورد برای کل تلفات جانی حدود 20 میلیون نفر تخمین زده می‌شود.

4. یک مسیر تجاری مثلث‌شکل در سراسر اقیانوس اطلس وجود داشت که کالاها را از اروپا به آفریقا، بردگان آفریقایی را به آمریکا و هند غربی، و بیشتر مواد خام تولیدشده در مزارع را به اروپا بازمی‌گرداند. بخشی از مسیر تجاری که به انتقال بردگان اختصاص داشت، «گذرگاه میانی» نامیده می‌شود. این سفر، بسته به وضعیت آب و هوایی، ممکن بود بین سه تا شش ماه به طول بینجامد (تا پایان دورۀ تجارت برده، این مدت به شش هفته یا کمتر رسید). این گذرگاه به حدی صعب‌العبور بود که نه تنها بسیاری از بردگان جان می‌باختند، بلکه تعداد زیادی از خدمۀ کشتی نیز جان خود را از دست می‌دادند. میزان مرگ و میر ملوانان در کشتی‌های انتقالِ برده‌ تقریبا 20 درصد بود.

5. کشتی‌های انتقال برده از نظر اندازه و ظرفیت مسافر متفاوت بودند، اما همۀ آنها یک ویژگی مشترک داشتند: به طرز غیرانسانی، بی‌رحمانه بودند. بردگان آفریقایی بیشتر روزشان را زیر عرشه در فضاهای تنگ سپری می‌کردند و تنها به مدت کوتاهی برای ورزش اجباری به عرشه آورده می‌شدند. تحقیق منتشرشده در سال 1794، محاسبه کرده که به یک مرد، فضایی به ابعاد 6 فوت در 1 فوت و 4 اینچ، به یک زن 5 فوت در 1 فوت و 4 اینچ و به دختران 4 فوت و 6 اینچ در 1 فوت داده می‌شد. هوای زیر عرشه گرم، کثیف و پر از بوی بی‌پایان استفراغ، عرق، بیماری و مرگ بود. مقدار آبی که به آنها می‌دادند به 24 اونس در روز محدود شده بود (معادل دو قوطی نوشابۀ 12 اونسی مایعات در روز) و رژیم غذایی‌شان عمدتا شامل باقالی خشک و برنج بود.

6. تنها درصد کمی از آفریقایی‌هایی که در تجارت برده منتقل ­شدند، مستقیما به آمریکای شمالی ­آمدند. تقریبا 4 درصد، یعنی حدود 388 هزار نفر به طور مستقیم وارد شدند و 60 تا 70 هزار نفر دیگر هم پس از توقف اولیه در کارائیب[5] به این منطقه رسیدند. اکثر بردگان آفریقایی به کارائیب و آمریکای جنوبی فرستاده شدند. تقریبا نیمی از تمام بردگان منتقل‌شده از آفریقا – 86/4 میلیون نفر – به برزیل فرستاده شدند.

7. تجارت برده از طریق اقیانوس اطلس که بردگان را به ایالات متحده می‌برد، به علت تجارت داخلی بردگان بومی، کم‌رنگ شد. حتی پس از تصویب قانون ممنوعیت واردات برده توسط کنگره که در سال 1808 اجرایی شد، تجارت بردۀ داخلی رشد کرد، در حالی که تجارت بردگان آفریقایی تا دورۀ جنگ داخلی سه برابر شد. تقریبا 2/1 میلیون مرد، زن و کودک – که بیشتر آنها در آمریکا متولد شده­ بودند – در اثر تجارت بردۀ داخلی، آواره شدند.

8. تجارت برده از طریق اقیانوس اطلس تنها حدود نیمی از کل تجارت برده در خارج از آفریقا بود. تخمین زده می‌شود که از سال 650 تا 1900 میلادی، تاجران اسلامی 10 میلیون برده را به شمال آفریقا، عربستان، یمن، عراق، ایران و هند صادر کرده‌اند. آنها از طریق صحرای بزرگ آفریقا، دریای سرخ و اقیانوس هند منتقل شدند. میلیون‌ها نفر دیگر نیز به بردگی گرفته شدند، اما در قارۀ آفریقا نگه داشته شدند.

9. در اواخر دهۀ 1700 میلادی، مسیحیان در آمریکای شمالی و اروپای غربی برای پایان دادن به تجارت برده در آن سوی اقیانوس اطلس بسیج شدند. بی‌بی‌سی خاطرنشان می‌کند: «نیروی محرکۀ اصلیِ مسیحیِ لغو برده‌داری، از بیداری انجیلی قرن هجدهم نشأت گرفت که مسیحیان پویا با باورهای روشن دربارۀ اخلاق و گناه را پرورش داد و از همین منظر به مسئلۀ برده‌داری پرداختند.» کواَکِرها نخستین گروه مذهبی بودند که رسما جنبش لغو برده‌داری را در ایالات متحده و انگلستان آغاز کردند، اگرچه به‌سرعت تعمیدی‌ها، جماعت‌گراها، متُدیست‌ها و مشایخی‌ها به آنها پیوستند. در سال 1789، ویلیام ویلبِرفورس[6]، نوکیش انجیلی و سیاست‌مدار بریتانیایی شروع به ارائۀ لایحه‌هایی برای لغو نجارت برده کرد. او هر سال چنین قوانینی را مجددا پیشنهاد می‌داد تا اینکه در سال 1807، قانون «لغو تجارت برده»، در نهایت این تجارت را در آن سوی اقیانوس اطلس، در سراسر امپراتوری بریتانیا ممنوع اعلام کرد. پادشاه دانمارک، کریستیَن هفتم نیز در سال 1792 فرمانی برای ممنوعیت مشارکت دانمارک در این تجارت امضا کرد، هرچند این فرمان تا سال 1803 اجرایی نشد. به علت نفوذ بریتانیا، اعلامیۀ وین که لغو تجارت برده را به عنوان یک قانون در حقوق عمومی بین‌الملل ارائه کرده، در سال 1815 توسط اتریش، بریتانیا، فرانسه، پرتغال، پروس، روسیه، اسپانیا و سوئد امضا شد. در سال 1926، «معاهدۀ منع تجارت برده و برده‌داری» به عنوان یک معاهدۀ بین‌المللی به تصویب رسید. تا به امروز، 99 کشور این معاهده را امضا کرده‌اند که آخرین امضا­کننده، زامبیا، در سال 1973 به این کشورها افزوده شد.

۹ چیزی که باید دربارهٔ تجارت برده بدانید

نویسنده: جو کارتر

[1] Santo Domingo

[2] Haiti

[3] Dominican Republic

[4] Christopher Columbus

[5] Caribbean

[6] William Wilberforce

سایر مقالات

مقالات بیشتر