9 چیزی که باید دربارهٔ هندوئیزِم بدانید

9 چیزی که باید دربارهٔ هندوئیزِم بدانید
این هفته بیش از یک میلیارد هندو در سراسر جهان، دیوالی را گرامی میدارند. این مراسم مذهبی پنجروزه که توسط پیروان آیین سیک و جین نیز جشن گرفته میشود، بزرگترین تعطیلات سالانه در هند، کشوری که بیشترین جمعیت هندوها را دارد، میباشد.
در اینجا نُه نکته وجود دارد که باید در مورد هندوئیزِم بدانید:
1. اگرچه هندوئیزِم اغلب به عنوان یک مذهب واحد در نظر گرفته میشود، اما دقیقتر این است که آن را به صورت مجموعهای از ادیان توصیف کنیم که دارای اعتقادات و ویژگیهای مشترکی هستند. برخی از محققان ادعا میکنند که هندوئیزِم اولیه به حدود پنج هزار و پانصد سال پیش از میلاد بازمیگردد که آن را به یکی از قدیمیترین مذاهب جهان تبدیل میکند. اصطلاح هندو برای اولین بار توسط ایرانیان، که قدمت آن به قرن ششم پیش از میلاد برمیگردد، برای توصیف مردمی که در آن سوی رود سِند زندگی میکردند، استفاده شد. این واژه، برای بیش از هزار سال، هیچ بار معنایی خاصی نداشت. اما در اوایل قرن نوزدهم، اصطلاح هندوئیزِم توسط نویسندگان بریتانیایی برای اشاره به دستهای از سنتهای مذهبی ودایی ابداع شد. برخی از هندوهای مدرن نام «مذهب ودایی» یا «ساناتانا دارما» (قانون ابدی) را به جای عنوان هندوئیزِم ترجیح میدهند.
2. بیشتر انواع هندوئیزِم، هینوتائیستی هستند، به این معنا که آنها یک خدای واحد را پرستش میکنند، اما الزما منکر وجود خدایان دیگر نیستند. هندوها تمایل دارند خدایان و الهههای فردی را به عنوان مظهر تجسم نیروی وحدتبخش عظیمی ببینند که بر تمام هستی حاکم است و بشر نمیتواند آن را به طور کامل بشناسد. سه خدای اصلی آنها که به «تری مورتی»[1] یا خدای سهگانه مشهورند عبارتاند از: برهما[2] خالق جهان، ویشنو[3] محافظ جهان و شیوا[4] از بین برندۀ جهان. حتی برخی از هندوها معتقدند که عیسای مسیح تجسم یکی از خدایانشان است.
3. هندوئیزِم به جای یک کتاب مقدس واحد (مانند انجیل یا قرآن)، دارای متون مقدس متعددی است. متن معروف به وِداها[5] (که حدود 1500 سال پیش از میلاد تالیف شده است) مجموعهای از آیات و سرودهای نوشتهشده به زبان سانسکریت است که حاوی مکاشفههای بهدستآمده از حکیمان باستانی میباشد. اوپانیشادها[6] متنی است که منبع اصلی بسیاری از موضوعات مهم فلسفۀ هندی، همچون کارما و دارما را فراهم میکند. سایر متون مقدس از جمله «بهاگاواد گیتا»[7] (که بخشی از شعر حماسی مهابهاراتا است)، 18 پورانا[8] (که شامل چهارصد هزار بیت است) و رامایانا[9]، که یک شعر حماسی دیگر، میباشد.
4. به اعتقاد هندوها ما در زندگی چهار هدف داریم که به عنوان پوروشارتا (موضوع جستوجوی انسان) شناخته میشود: دارما (رفتار کردن به نحوی که موجب پیشرفت روحانی شود)، آرتا[10] (در جستوجوی رفاه مادی)، کاما[11] (لذت بردن از دنیای مادی) و موکشا[12] (رهایی از اسارت ناشی از وابستگی به دنیای مادی و رهایی از چرخۀ تولد و تولدی دوباره). به طور کلی، هندوها دارما را مهمتر از آرتا یا کاما میدانند، در حالی که موکشا را ایدهآل نهایی برای زندگی انسان میدانند.
5. متون مقدس هندوئیزِم چهار راه اصلی، هرچند نه کاملا مجزا را برای تجربۀ برهمن یا حقیقت نهایی و رسیدن به موکشا ترسیم میکنند: یوگای کارما[13] (انجام وظایف دیگران با ازخودگذشتگی)، یوگای باکتی[14] (عشق ورزیدن به برهمن از طریق فداکاری و خدمت)، یوگای جنانا[15] (مطالعه و تامل در متون مقدس) و یوگای راجا[16] (آمادهسازی جسم و ذهن برای مراقبه و دروننگری عمیق برای غلبه بر رنج ناشی از وابستگیهای مادی). یوگای وضعیتی که اغلب به عنوان شکلی از ورزش در غرب استفاده میشود، از یوگای راجا گرفته شده است.
6. در هندوئیزِم هیچ مفهومی از گناه وجود ندارد، هرچند هندوها معتقدند که انسان میتواند با رفتار و کردار خود پیامدهای خوب یا بد برای خود به جا بگذارد. این ایده به نام کارما (مشتقشده از واژهای سانسکریت که معنای تحتاللفظی آن «عمل» است) شناخته میشود و به قانونی اشاره دارد که طبق آن، هر عملی بلافاصله یا در یک برهۀ زمانی در آینده، واکنشی برابر با خودش خواهد داشت. اعمال خوب یا بافضیلت، اعمالی که با دارما در هماهنگی باشند (یعنی منجر به پیشرفت معنوی میشوند) واکنشها یا پاسخهای خوبی خواهند داشت و اعمال بد، اعمالی که خلاف دارما باشند، نتایج عکس خواهند داشت.
7. هندوها بر این باورند که روح یا آتمان[17]، جاودانه است و زمانی که جسم فیزیکی میمیرد، روح در بدن دیگری – چه حشره، حیوان یا انسان – دوباره متولد میشود. این چرخۀ مداوم زندگی، مرگ و تولدی دوباره معمولا تناسخ نامیده میشود، اما در هندوئیزِم به عنوان سامسارا[18] شناخته میشود. کارما میتواند به تولد دوبارۀ انسان در آینده منتقل شود یا بر شکلی که بدن به خود میگیرد تاثیر بگذارد. وقتی فردی به موکشا برسد، از چرخۀ مرگ و تولد دوباره رها میشود.
8. هندوئیزِم با بیش از یک میلیارد پیرو، پس از مسیحیت و اسلام، سومین دین بزرگ جهان است. اکثریت قریب به اتفاق هندوها (98 درصد) در هندوستان، بنگلادش و نپال زندگی میکنند. هندوها از جمله کمسوادترین گروههای مذهبی اصلی جهان هستند، میانگین سنی 25 سال و بالاتر از آن، به طور متوسط 5/5 سال تحصیل رسمی در هندوستان، 4/6 سال در بنگلادش و 3/9 سال در نپال به مدرسه رفتهاند. با این حال، کسانی که در اروپا و آمریکای شمالی زندگی میکنند، معمولا تحصیلات بیشتری دارند. در ایالات متحده، بزرگسالان هندو به طور میانگین 15/7 سال تحصیلات رسمی دارند و 96 درصد از بزرگسالان هندو دارای مدرک تحصیلی تکمیلی هستند.
9. از آنجایی که هندوها تمایل زیادی به متون مقدس دارند، بسیاری از مدافعان مسیحی توصیه میکنند که هنگام بشارت به هندوها، به جای تکیه بر استدلال، مستقیما به کتاب مقدس رجوع کنند. جِی. بِرِنان[19]، مُبلغ مذهبی و بنیانگذار کلیسا میگوید: برخی از عبارات توصیهشده برای هدایت هندوها، داستان آفرینش (پیدایش 1-2)، سقوط بشر (پیدایش 3)، شریعت خدا (خروج 1:20-21)، ناپاکی حقیقی (مرقس 14:7-23)، شفای مرد لنگ (مرقس 1:2-12)، عیسی شیطان را شکست میدهد (لوقا 1:4-13)، مرگ عیسی (مرقس 15)، رستاخیز مسیح (متی 28)، مرد ثروتمند و ایلعازر (لوقا 19:16-31)، فریسیان و زن گناهکار (لوقا 36:7-50)، توبۀ شنوندگان پطرس (اعمال 37:2-41)، بهای ایمان به عیسی (متی 26:10-39) و نجات از طریق ایمان (افسسیان 1:2-10) میباشند.
9 چیزی که باید دربارهٔ هندوئیزِم بدانید
نویسنده: جو کارتر
[1] Trimurti
[2] Brahma
[3] Vishnu
[4] Shiva
[5] Vedas
[6] Upanishads
[7][7] Bhagavad Gita
[8] Puranas
[9] Ramayana
[10] Artha
[11] Kama
[12] Moksha
[13] Karma Yoga
[14] Bhakjd Yoga
[15] Jnana Yoga
[16] Raja Yoga
[17] Atman
[18] Samsara
[19] J. Brennan



