اصطلاحات تکامل تدریجی
اصطلاحات تکامل تدریجی
1- تولید خودبهخود[1] – فرآیندی فرضی که بر اساس آن حیات به طور خودبهخود از یک مادۀ آلی که خودِ آن ماده نیز از یک مادۀ غیرآلی به وجود آمده است، شکل میگیرد.
2- آلِل[2] (دگره) – اشکال دیگری از ژنها که میتوانند جایگاه یکسانی در کروموزومهای همسان داشته باشند و مسئول ویژگیهای دیگری هستند.
3- اخترزیستشناسی[3] – شاخهای از زیستشناسی که وجود موجودات زنده را در سیارات دیگر بررسی میکند؛ مشابه برونزیستشناسی (زیستشناسی فرازمینی).
4- استرالوپیتیساین (دیرینهشناسی)[4] – تبار فرضی انسان.
5- کَمبِریَن (دوران اول زمینشناسی)[5] – دورهای بین 500 تا 600 میلیون سال پیش؛ مربوط به بیمهرگان دریایی.
6- کروموزوم[6] – ساختاری رشتهمانند در سلولها که ژنها را حمل میکند.
7- ردهبندی جانوران بر حسب گونه[7] – یک سیستم طبقهبندی زیستی بر حسب تحلیل کمی دادههای مقایسهای که برای بازسازی درخت حیات استفاده میشود و روابط فرضی سیر تکاملی گونهها و تاریخچۀ تکامل موجودات زنده را به طور خلاصه بیان میکند.
8- جمجمهدارها[8] – حیواناتی دارای اسکلت استخوانی یا غضروفی همراه با یک ستون مهرۀ بند بند و مغز بزرگی که در جمجمه یا کاسۀ سر قرار دارد.
9- دی.ان.اِی[9] – یک اسید نوکلئیک شامل مولکولهای بزرگی به شکل مارپیچ دوتایی که این ماده حاوی اطلاعات ژنتیکی است و با انتقال آن اطلاعات ژنتیکی، مرتبط است.
10- تکامل تدریجی یا فرگشت[10] – نظریهای مربوط به رویدادهای متوالی که در رشد تکاملی گونهها یا ردههای مختلف موجودات زنده دخیل هستند.
11- برونزیستشناسی (زیستشناسی فرازمینی)[11] – شاخهای از زیستشناسی که احتمال وجود حیات در هر جای دیگری از جهان هستی را بررسی میکند؛ مشابه اخترزیستشناسی.
12- منقرضشده[12] – گونهای از حیات که دیگر وجود ندارد.
13- فسیل[13] – یادگار یا اثر بهجامانده از یک گیاه یا جانوری که در دوران کهن زمینشناسی زنده بوده است.
14- ژن[14] – مولکول پروتئینی خودتکثیرشونده که در کروموزوم قرار دارد و بخشی از ساختار دی.ان.اِی را تشکیل میدهد.
15- ژنتیک[15] – مربوط به ژنها؛ ژن واحدی درون کروموزوم است که ویژگیهای ارثی را انتقال میدهد.
16- رانش ژنتیکی[16] – تغییر در فراوانی بروز یک ژن در یک جمعیت از طریق جهش ژنی، صرف نظر از ارزش سازگاری آن جهش.
17- گونۀ انسان[17] – هر عضوی از نخستین دوپاها، از جمله انسان.
18- گونۀ انسانمانند[18] – زیرگروه نخستیان، شامل انسانها (گونۀ انسان)، همچنین میمونهای بزرگجثه[19] و میمونهای کوچکتر[20] میشود.
19- فرضیه[21] – توضیحی احتمالی برای یک پدیده یا مشاهده که میتواند از طریق آزمایش مورد بررسی قرار گیرد.
20- بیمهرگان[22] – جانورانی بدون استخوان پشت یا ستون فقرات.
21- کلانفرگشت یا تکامل بزرگ[23] – تغییرات موجودات زنده در مقیاس بزرگ که منجر به ایجاد گونهها، دستهها و خانوادههای جدید میشود.
22- پستانداران[24] – موجودات مهرهدار خونگرم و هوازی که زندهزا بوده و نوزادانشان از شیر مادر تغذیه میکنند.
23- خُردفرگشت یا تکامل ریز[25] – تغییرات ژنتیکی در مقیاسی کوچک در موجودات زنده که از طریق جهشها منجر به تغییرات جزئی در آنها میشوند.
24- ریختشناسی[26] – شاخهای از زیستشناسی که به بررسی ساختار حیوانات و گیاهان میپردازد.
25- جهش[27] – موجود زندهای که نتیجۀ تغییر کروموزومی را نشان میدهد.
26- انتخاب طبیعی[28] – فرآیندی که بدان وسیله طبیعت به موجودات زندۀ دارای ویژگیهای سازگاری مفید اجازه میدهد که اطلاعات ژنتیکی خود را به نسل بعدی منتقل کنند؛ همچنین فرآیندی که طی آن موجودی با ویژگیهای مضر از محیط حذف میشود.
27- تبارزایی (تکامل نژادی)[29] – توالی رویدادهایی که در رشد تکاملی یک گونه یا طبقهبندی موجودات زنده دخیل هستند.
28- پیش از کَمبِریَن (پیش از دوران اول زمینشناسی)[30] – دوران پیش از 600 میلیون سال قبل.
29- نخستیان[31] – هر ردهای از جانوران شامل انسان، گوریلها، میمونها، لمورها و… که داشتن دست و پاهای انعطافپذیر از خصوصیات بارز آنهاست.
30- تعادل نقطهگذاریشده[32] – نظریهای که میگوید تکامل در جهشهای بزرگ و ناگهانی اتفاق میافتد.
31- علم[33] – دانش سازمانیافتهای که از طریق آزمایش، مشاهده و مطالعه به دست میآید؛ همچنین به روششناسی مورد استفاده برای کسب این دانش نیز گفته میشود.
32- طبقهبندی بر اساس ویژگیهای مشترک[34] – یک ویژگی خاص یا منحصربهفرد.
33- گونه[35] – یک گروه طبقهبندیشده که اعضای آن میتوانند با هم پیوند بخورند.
34- ردهبندی زیستی[36] – طبقهبندی موجودات زنده در گروههایی بر اساس شباهتهای ساختاری، منشا آنها و…
35- چهارپایان[37] – هر مهرهداری که دارای چهار پا یا اندام حرکتی است.
36- نظریه[38] – یک گزاره یا مجموعهای از گزارهها که برای توضیح یک پدیده استفاده میشوند. معمولا نظریه را به دلیل گذراندن آزمایشهای مکرر معتبر میدانند.
37- مهرهداران[39] – دارای استخوان پشت یا ستون فقرات.
38- جانورشناسی[40] – شاخهای از علم که به ساختار، رشد و طبقهبندی جانوران میپردازد.
اصطلاحات تکامل تدریجی
نویسنده: مت اسلیک
[1] Abiogenesi؛ نظریۀ تولید موجود زنده از موجود بیجان
[2] Allele
[3] Astrobiology
[4] Australopithecine
[5] Cambrian
[6] Chromosome
[7] Cladistics
[8] Craniates
[9] DNA
[10] Evolution
[11] Exobiology
[12] Extinct
[13] Fossil
[14] Gene
[15] Genetic
[16] Genetic Drift
[17] Hominid
[18] Hominoid
[19] Pongids
[20] Hylobate
[21] Hypothesis
[22] Invertebrates
[23] Macroevolution
[24] Mammal
[25] Microevolution
[26] Morphology
[27] Mutation
[28] Natural selection
[29] Phylogeny
[30] Precambrian
[31] Primates
[32] Punctuated Equilibrium
[33] Science
[34] singularities
[35] Tetrapod
[36] Taxonomy
[37] Tetrapods
[38] Theory
[39] Vertebrates
[40] Zoology
